‘Wij geven MKB een stem in waterstof’
De provincie Groningen is onlangs toegetreden als officieel partner van Nederland Waterstofland. ‘Groningen heeft een duidelijke verduurzamingsopgave en waterstof draagt bij aan het oplossen ervan.’
Aan het woord is Daniel Schübel, Senior Policy Officer Energy and Lobby. Met zijn internationale politieke ervaring draagt hij bij de provincie graag bij aan de energietransitie. “Het is een van de grootste maatschappelijke opgaven van deze eeuw. Dat ik daar een rol in kan spelen voor de regio motiveert mij. Maar ik doe het natuurlijk niet alleen. De aanpak en zienswijze wordt breed gedragen door de provincie en gedeputeerde Marian van Dijken.”
Cluster 5 en 6
De provincie Groningen zet zich actief in voor de ontwikkeling van een waterstofnetwerk. Daarnaast wil het met waterstof teruglopende werkgelegenheid door het afbouwen van de gassector in de regio opvangen en nieuwe werkgelegenheid aantrekken. Daniël: “In de provincie zijn meerdere cluster 5-bedrijven gevestigd (cluster 5 is het industriecluster Delfzijl en Eemshaven). Daarnaast is er cluster 6-activiteit in het Industriecluster Oost-Groningen. Bedrijven vestigden zich hier vanwege de beschikbaarheid van aardgas uit het Groningerveld. Het aardgas wordt vanuit de Eemshaven verdeeld naar de rest van Nederland, Duitsland en het Verenigd Koningrijk en andere Europese landen, net zoals dat op termijn met waterstof dient te gebeuren. Dit soort bedrijven zijn grootverbruikers van gas. Aangezien hun industriële processen niet of alleen deels geëlektrificeerd kunnen worden, is waterstof de enige route om volledig te verduurzamen.”
Noodzakelijke route
“Om de duurzaamheidsdoelen te halen, moeten we minder aardgas verbruiken en minder uitstoten. Dat lukt niet alleen door elektrificatie”, legt hij uit. “We lopen tegen de fysieke limieten van het elektriciteitsnet aan én voor sommige industriële processen is elektrificatie dus niet mogelijk. Daarnaast is er vertraging van de projecten rond wind op zee, de ambitie is afgeschaald tot een derde van de originele plannen. Het kán dus niet volledig op elektriciteit. En dan blijft waterstof over. Ook al is de rol van waterstof tot nu toe kleiner dan we in 2020 dachten, waterstof is geen gemakkelijke route, maar wel een noodzakelijke.”
Nadrukkelijke stem
“We willen onze bedrijven behouden en verduurzamen”, vervolgt hij. “Maar het gaat hier niet om grote jongens als Tata Steel, Yara, Dow of het cluster Chemelot in Limburg. Grote cluster 5-bedrijven pakken logischerwijs een dominante rol als stakeholders. Wij willen die rol oppakken voor onze lokale ondernemers, daarom geven we het MKB nadrukkelijk een sterke stem binnen onze netwerken. Het MKB uit de regio is bijvoorbeeld niet in staat om financieel bij te dragen aan de aanleg van de waterstofinfrastructuur. Het is belangrijk dat de aanleg van de waterstofbackbone goed en betaalbaar gebeurt. Daar pakken wij als provincie onze rol. We zijn met Brussel en Den Haag in gesprek hoe we dit het beste voor onze provincie kunnen organiseren. Dat doen we vanuit de lobby samen met de drie noordelijke provincies via SNN, en in Brussel via onder meer het S3 Hydrogen Valley Partnership en de Raw Critical Materials Alliance. We werken op dit gebied bovendien samen met de provincie Drenthe en Getecin Emmen.”
Hydrogen Valley
De ontwikkelingen in de provincie zelf zijn in gang. Denk aan het opzetten van een Hydrogen Valley via het HEAVENN Hydrogen Valley project, of aan Phynix, de eerste autonome energiehub die per oktober 2025 op de kade in Eemshaven staat. Deze energiehub is ontworpen en gebouwd voor offshore omstandigheden en slaat overtollige windenergie op in batterijen en in groene waterstof. “De provincie draagt hier op diverse manieren bij aan de ontwikkelingen rondom waterstof. We verlenen milieu- en bouwvergunningen, co-financieren via regelingen vanuit het NPG, én we brengen stakeholders bij elkaar. Al verandert niet alles in goud. We kunnen meehelpen om alle randvoorwaarden te creëren, maar uiteindelijk moeten bedrijven zelf die laatste stap zetten om de plannen écht van de grond te krijgen.”
Internationale inspiratie
“We zetten alles in om de transitie op gang te brengen”, benadrukt Daniël. “Daarbij proberen we ondernemend te zijn en in oplossingen te denken. Bovendien laten we ons graag inspireren door buurlanden die al verder zijn in de ontwikkelingen. Daarom maken we handelsreizen naar Duitsland, Zweden, Finland, Noorwegen en Denemarken. We willen leren en intensiever samenwerken en daarvoor onze bestaande netwerken zoals de North Sea Commission gebruiken. Ook zijn er door de reizen een aantal MOU’s ondertekend, dat zijn memoranda of understanding. Op reis gaat een enthousiast gezelschap mee van directeuren van bedrijven tot mensen van onderwijsinstellingen, onderzoeksinstituten en bestuurders uit de provincie.”
Positief geluid
“Nederland Waterstofland vertelt het realistische verhaal over waterstof op een positieve manier, dat onderschrijven wij”, besluit hij. “Er is behoefte aan een positief geluid om de business cases van de grond te krijgen. We delen de provinciale successen en ons perspectief graag, bijvoorbeeld in Brussel en Den Haag. Je ziet dat een aantal provinciale spelers zich duidelijk mengt in het debat, denk aan de provincies Zuid-Holland, Limburg en Zeeland. Wij willen onze zichtbaarheid vergroten in de nationale context. We praten bijvoorbeeld mee in een nationale lobbywerkgroep voor grote steden en andere provincies. Die gesprekken hopen we uit te breiden binnen Nederland Waterstofland.”
