Waterstofwethouders aan het woord: Philip Broeksma
Philip Broeksma, wethouder Energietransitie in Groningen, is genomineerd als Waterstofwethouder van het jaar. In ruim zeven jaar heeft hij veel bereikt, niet alleen op papier en in samenwerkingen, maar óók tastbaar in de praktijk: de eerste Europese Hydrogen Valley, een waterstoftankstation, -vuilniswagens en -bussen en een warmtenet voor kwetsbare huishoudens. “We willen het en doen wat we van plan zijn.”
“Je denkt misschien dat Groningen in het noorden ligt, maar niets is minder waar. Je kunt me niet kwader krijgen”, lacht Broeksma. “Groningen ligt in het zuiden van het Noordzeegebied. De Noordzee is ideaal voor windparken, vanwege de ondiepe wateren. Om die reden is het een gebied waar de aanliggende landen veel windenergie genereren. En dat maakt Groningen een ideale plek om een van de Waterstofhoofdsteden van Europa te zijn.”
Klimaatdoelen
De gemeente Groningen is goed op weg om de klimaatdoelen voor 2035 te behalen. De wethouder: “Voor het deel waarop de gemeente zelf invloed heeft, zitten we naar verwachting op 99% in 2035. We moeten nog een beetje bijtrekken dus. Na vijf jaar zaten we op 26% minder uitstoot ten opzichte van de CO2-uitstoot in 1990, inmiddels gaan we al naar 64%. Dat komt vooral omdat we het samen doen, onder andere met de industrie. De suikerfabriek heeft bijvoorbeeld grote stappen gezet in verduurzaming. Ik ben uiteraard blij dat ik op mijn manier ook kan bijdragen.”
Zonneklaar
“Het verlagen van de uitstoot is absoluut noodzakelijk. Fossiele energie heeft een te groot effect op de aarde”, verklaart hij. “Het is zonneklaar dat we hernieuwbare energie nodig hebben om de uitstoot te verlagen. Als opa van vier kleinkinderen die nu nog met duplo en houten treinen spelen, denk ik aan hun toekomst. Zij leven straks in het jaar 2100. Hoe wil ik dat de wereld er dan uitziet? Waterstof speelt daar een grote rol in. Als energiedrager is het een onmisbaar element in het energiesysteem. En je kunt het ook rechtstreeks gebruiken als brandstof, bijvoorbeeld in plaats van aardgas. Het is een hulpmiddel om beter gebruik te maken van duurzame energiebronnen en vraag en aanbod van energie beter te balanceren.”
Hele keten
Groningen is bij uitstek geschikt om hier een grote rol in te spelen, vindt de wethouder. “Dat komt door onze locatie, met Gasunie, bij de Eemshaven, aan de Noordzee en bij de mogelijke opslagvelden van Equinor voor blauwe waterstof. Het komt door onze contacten, internationaal en lokaal, de bedrijven die van aardgas willen overstappen op andere energiebronnen en onze kennis van moleculen en maatschappelijke toepassingen bij Gasunie en de Rijksuniversiteit Groningen. De hele keten is hier in opbouw, of krijgt al gestalte.”
Al gerealiseerd
Want er is al aardig wat gerealiseerd in Groningen. “Een waterstoftankstation, bedrijf Holthausen dat vrachtwagens ombouwt zodat ze op waterstof kunnen rijden en natuurlijk dertig ov-bussen, een aantal vuilniswagens én een dienstauto van het college die rijdt op waterstof. En er wordt nog meer gerealiseerd; een elektrolyser in de Eemshaven bijvoorbeeld. Die gaat heel mooi in de keten passen. Aandachtspunt is nog wel de betaalbaarheid van groene waterstof. Bedrijven zijn bereid om te investeren in het verduurzamen van hun processen, waardoor ze vele jaren waterstof gaan afnemen. Dan willen ze wel de zekerheid dat dit betaalbaar is en blijft. Daarvoor is iets van prijsgarantie of subsidie vanuit de overheid nodig.”
Internationaal netwerk
De wethouder roemt bovendien de Groningse mentaliteit. “We willen het, zetten de schouders eronder en doen wat we van plan zijn. We kunnen niet alleen verbinden.” Tegelijkertijd is dat verbinden ook een belangrijk onderdeel van het werk van een wethouder. Broeksma knikt. “Ik breng partijen bij elkaar, van onderwijs, overheid en onderzoek tot bedrijven. Groningen is één van de vier Europese steden die onderdeel zijn van de World Energy Cities Partnership. Binnen dit netwerk maken we reizen naar Aberdeen, Esbjerg en Stavanger, maar ook naar Houston, Texas en andere internationale steden. Als wethouder open ik deuren waar bedrijven vervolgens doorheen kunnen wandelen. Zo plaatst het Groningse Resato bijvoorbeeld waterstoftankstations in Lapland na een contact tijdens een handelsreis.”
Nij Begun
Voor alle lokale ontwikkelingen gebruikt Groningen mede de financiering vanuit het Rijk vanwege de aardbevingsschade. “Het is een ‘Nij Begun’, en dat hebben we ook nodig”, benadrukt Broeksma. “De tientallen jaren van financiële commitment die het kabinet ons beloofd heeft, zetten we in om onze economische agenda uit te voeren op een duurzame manier.” Voor de wethouder is deze nominatie een van zijn laatste wapenfeiten. “Na jarenlang in de politiek is het tijd om het stokje door te geven. Dat doe ik met vertrouwen, er ligt een Routekaart CO₂-neutraal 2035 en de gemeente heeft zich eraan gecommitteerd om die te volgen.”
Solidariteit
Wat is voor hem het belangrijkste in dit geheel? “Voor mij draait politiek om solidariteit en duurzaamheid. Ik ben solidair naar de generaties na ons en naar mensen die nu in kwetsbare situaties leven. Iedereen heeft recht op een warm huis en een hete douche. Om die reden zijn we met ons publieke warmtenet in de armste wijken van Groningen gestart. Want juist deze inwoners hebben niet de financiële middelen om te investeren in isolatie of zonnepanelen. Zij worden het hardst geraakt wanneer energieprijzen opeens stijgen. Daarom bieden wij hen betrouwbare warmte voor een prijs die 5% lager ligt dan van private warmtenetten. Uiteindelijk draait het daarom: dat we allemaal de vruchten plukken van verduurzaming. Nu en in de toekomst.”
