Waterstofwethouders aan het woord: Petra 't Hoen
Goeree-Overflakkee is een plattelandsgemeente in het zuiden van de provincie Zuid-Holland. Van oorsprong is het een eiland met een lage bevolkingsdichtheid, een grote gemeenschapszin en het doorzettingsvermogen om met elkaar zaken voor elkaar te krijgen. En, een gemeente met veel zon en wind; dus veel energie. Een energiehub voor de toekomst.
Petra ’t Hoen is wethouder van onder meer duurzaamheid op Goeree-Overflakkee en genomineerd als waterstofwethouder van het jaar. “Maar eigenlijk is het een nominatie van alle mensen die hier samenwerken aan de innovatieve energieprojecten. Ik ben nu sinds een jaar wethouder en werk verder op wat mijn voorgangers, zoals Jaap Willem Eijkenduijn, al hebben gerealiseerd. En nog wel belangrijker; de kracht die inwoners hier brengen. Zesendertig jaar geleden werd hier de eerste windmolen geplaatst, op initiatief van bewoners. Inmiddels prijken er meer dan zestig molens aan de horizon, die deels eigendom zijn van die inwoners. Hun energie is aanstekelijk.”
Meer stroom
Die windmolens, zonnepanelen op huizen en de drie zonneparken op Goeree-Overflakkee produceren flink wat stroom, meer dan de inwoners gebruiken. “Het is ons goud. Daar wilden we wat mee, zeker nu vanwege netcongestie stroom op sommige momenten niet op het net kan. We willen die duurzame, groene stroom bewaren voor de momenten waarop het nodig is. Dat gaan we onder meer doen in waterstof.”
Toekomst
“Linksom of rechtsom, we moeten van fossiele energiebronnen af”, vertelt ze verder. “Als politica werk ik mee aan oplossingen voor de toekomst waar mijn kinderen en kleinkinderen de vruchten van plukken. Ja, er is koudwatervrees bij waterstof, vanwege de prijs en het innovatieve karakter. Maar ik ben ervan overtuigd dat het een prachtig middel is voor de energietransitie.”
Stad Aardgasvrij
Die overtuiging weet ’t Hoen over te brengen bij de ministeries van Binnenlandse Zaken en Economische Zaken en Klimaat. In december zeggen zij € 6 miljoen toe voor het project Stad Aardgasvrij; een demonstratieproject in het dorp Stad aan ’t Haringvliet waar huizen volledig overgaan op waterstof en hybride warmtepompen. “Dat klinkt nu heel mooi, maar de weg naar het krijgen van die subsidie is lang geweest”, memoreert de wethouder. “Diverse keren zijn we na gesprekken weer met lege handen en kritische vragen huiswaarts gekeerd. Dat is niet erg, dit soort innovatieve plannen komt nu eenmaal stapje voor stapje van de grond. Dan is het even uithuilen en met nieuwe energie en ideeën weer door. Dat we nu een daadwerkelijke pilot gaan draaien, is helemaal geweldig.”
Tafelaars
De plannen voor Stad Aardgasvrij startten in 2017. “De gemeente, partners als Stedin, woningcorporatie Oost West Wonen, Deltawind en inwoners gingen met elkaar aan tafel om de plannen door te nemen. We stelden acht beloften op waar het project aan móest voldoen. Dat zijn: veilig of anders niet, altijd warm, betaalbaar, voldoende draagvlak, groen, het mag en het kan, en het is vertaalbaar, oftewel we delen de kennis en het is wellicht mogelijk om op te schalen of het project op andere locaties te herhalen. Die bewonersgroep van het begin noemen we de Tafelaars, dit zijn mensen die zelf met het idee project Stad Aardgasvrij zijn gestart. Een naam die goed bij het project past; want we zitten echt met de bewoners aan tafel.”
Langs de deuren
Dat aanschuiven aan tafel is een belangrijk onderdeel van het realiseren van de plannen. De wethouder: “In 2023 deden we een schouw, waarbij de schouwers huis aan huis twijfels en zorgen bespraken, en in kaart brachten wat een overstap naar groene waterstof voor de mensen persoonlijk betekende. Een tijd later deden we een draagvlakmeting, daaruit bleek dat 77,6% van de inwoners vóór Stad Aardgasvrij was. Goed om te weten: de niet-stemmers telden als een ‘nee’.”
Beloftes
Het draagvlak was er, maar hoe konden de samenwerkingspartners alle beloftes waarmaken? ’t Hoen: “Adviseur Noé van Hulst en kwartiermaker Bert den Ouden hielpen ons verder op weg. We vonden een Duits buizensysteem om waterstof in op te slaan en uiteindelijk een multi-fuelketel voor huishoudens die werkt op waterstof en biogas in verschillende mengverhoudingen. Dat de ketel op verschillende brandstoffen werkt biedt garanties aan de gebruikers; we willen niet dat onze inwoners in de kou zitten. De ketel is op dit moment nog in ontwikkeling, maar we hebben goede hoop dat we binnenkort hiermee een deel van het dorp kunnen verwarmen, als eerste stap van het project.”
Bredere visie
Stad Aardgasvrij is uniek, maar zeker niet het enige innovatieve project op Goeree-Overflakkee. “Het is onderdeel van een bredere visie”, benadrukt de wethouder. “We willen energiehub worden en dat uit zich in diverse projecten. Zo zijn we bezig met Power-to-Heat, waarin we onderzoeken hoe we lokaal opgewekte duurzame elektriciteit, bijvoorbeeld uit wind of zon, om kunnen zetten in warmte voor huizen. Daarnaast levert InnovaHub in Stad aan ’t Haringvliet al energie in de vorm van elektriciteit, verwarming en koeling voor zeventien woningen op een duurzame manier zonder uitstoot. Ook is er een Greenpoint waterstoftankstation in Oude-Tonge. Maar daar blijft het niet bij. Zo is een van de grootste bollentelers bezig met het verduurzamen van het bedrijf inclusief onder meer het toepassen van groene waterstof als energiedrager.”
Verhaal vertellen
Al die ontwikkelingen blijven niet onopgemerkt en leiden tot de nominatie van Waterstofwethouder van het jaar. ’t Hoen: “Ik wil deze nominatie vooral gebruiken om te laten zien waar wij hier samen aan werken, met onze energiepartners Coöperatie Deltawind, Woningcorporatie Oost West Wonen, Stedin, Netverder, Provincie Zuid-Holland en Waterschap Hollandse Delta én met de inwoners en ondernemers. Ik wil ons verhaal landelijk uitdragen, want het verdient een podium. Ik ben trots op het samenwerken, pionieren, doorzettingsvermogen, de energie en de kracht die dit eiland heeft.”
